درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی
درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی، مخصوصاً در روزها و هفتههای اول، اهمیت زیادی دارد. این التهاب معمولاً با قرمزی، ورم یا درد همراه است و نتیجه تغییرات دهان پس از قرار دادن پروتز است. با شناخت علتها و مراقبتهای مناسب، میتوان این مشکل را بهخوبی کنترل کرد.
در ادامه، راهکارهای فوری، علتها، علائم و روشهای پیشگیری و درمان را بررسی میکنیم تا بتوانید بهتر از لثهها و دندان مصنوعی خود مراقبت کنید.
چطور التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی را درمان کنیم؟
گاهی صبحها پس از بیدار شدن یا بعد از غذا خوردن، ممکن است درد، تورم یا حساسیت در لثه خود احساس کنید. این وضعیت ممکن است نگرانکننده باشد، اما در اغلب موارد با چند راهکار ساده میتوانید تا زمان مراجعه به دندانپزشک، وضعیت را بهبود ببخشید.
سه اقدام فوری برای تسکین درد التهاب لثه
- شستشو با آبنمک ولرم
یک قاشق چایخوری نمک (ترجیحاً نمک دریا که مواد معدنی بیشتری دارد) را در یک لیوان آب ولرم ۲۵۰ میلیلیتری حل کنید. آب باید ولرم باشد، نه داغ و نه خیلی سرد. محلول را حدود ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید تا به همه بخشهای لثه برسد، سپس آن را بیرون بریزید. این کار را هر ۴ تا ۶ ساعت تکرار کنید. آبنمک بهطور طبیعی خاصیت ضدباکتریایی دارد و التهاب را آرام میکند. - کمپرس سرد
یک کیسه یخ یا حوله تمیز و مرطوب را داخل فریزر خنک کنید و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی گونه، در ناحیهای که لثه ملتهب است، قرار دهید. کمپرس سرد با کاهش جریان خون موضعی، ورم و درد را کمتر میکند. توجه کنید بین هر بار استفاده ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید تا پوست آسیب نبیند. - خارج کردن موقت پروتز
اگر حس میکنید پروتز روی لثه فشار میآورد یا ایجاد سوزش میکند، آن را چند ساعت در روز (مثلاً هنگام استراحت یا خواب ظهر) خارج کنید. این کار به لثه فرصت میدهد تا تنفس و ترمیم پیدا کند. فراموش نکنید پروتز را در ظرف تمیز حاوی آب یا محلول ضدعفونیکننده مخصوص پروتز قرار دهید تا خشک نشود.
کارهایی که فعلاً نباید انجام دهید
- استفاده از آب داغ یا دهانشویه الکلی: این موارد لثه را بیشتر تحریک میکنند.
- گذاشتن پروتز در تمام طول شب: فشار مداوم باعث بدتر شدن التهاب میشود.
- خوردن غذاهای تند، سفت یا اسیدی: مثل فلفل، لیمو، ترشیها و چیپس که لثه را تحریک میکنند.
- فشار دادن یا دستکاری لثه با انگشت یا اشیاء تیز: این کار میتواند باعث زخم، خونریزی یا حتی عفونت شود.
التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی چیست و چه علتی دارد؟
برای درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی، شناخت دقیق علل این مشکل ضروری است. التهاب لثه وضعیتی است که در آن لثهها قرمز، متورم و حساس میشوند.
این مشکل بعد از قرار دادن دندان مصنوعی نسبتا رایج است و معمولاً به علت فشار یا تحریک مکانیکی، رشد باکتریها یا واکنش حساسیتی به مواد پروتز به وجود میآید. طبق آمار، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افرادی که تازه دندان مصنوعی نصب کردهاند، در هفتههای اول درجاتی از التهاب لثه را تجربه میکنند.
التهاب طبیعی و غیرطبیعی لثه
- التهاب طبیعی: در روزها یا هفتههای اول، لثه باید خودش را با فشار جدید وفق دهد، بنابراین ممکن است کمی قرمز یا حساس شود. این التهاب خفیف معمولاً با رعایت بهداشت و استراحت، در چند روز برطرف میشود.
- التهاب غیرطبیعی: اگر التهاب بیش از ۵ تا ۷ روز ادامه پیدا کند یا با علائمی مثل درد شدید، خونریزی مداوم، بوی بد دهان یا تب همراه باشد، نشانه مشکل جدیتر است و باید فوراً بررسی شود.
7 علت اصلی التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی
| دلایل اصلی التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی |
|---|
| علت | راهکار |
|---|
| فشار پروتز | تنظیم پروتز توسط دندانپزشک |
| حساسیت به مواد | استفاده از مواد ضدحساسیت |
| بهداشت ضعیف | تمیز کردن روزانه پروتز |
| عفونت قارچی | دهانشویه ضدقارچ |
| خشکی دهان | نوشیدن آب و آدامس بدون قند |
| دخانیات | کاهش سیگار و مشاوره ترک |
| بیماری زمینهای | آزمایش خون و درمان کمبودها |
شناخت علت به شما کمک میکند هم درمان را سریعتر پیدا کنید و هم در آینده از بروز دوباره مشکل جلوگیری کنید.
- فشار یا ساییدگی پروتز: پروتز که درست اندازه نباشد، مثل کفش تنگ، باعث فشار غیرطبیعی روی لثه میشود.
راهکار: تنظیم پروتز توسط دندانپزشک برای درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی - حساسیت به مواد سازنده: بعضی افراد به آکریلیک یا فلزات استفادهشده در پروتز حساسیت دارند.
راهکار: بررسی گزینههای ضدحساسیت با دندانپزشک - بهداشت ضعیف و تجمع پلاک: باقی ماندن ذرات غذا یا باکتری زیر پروتز بهسرعت باعث التهاب میشود.
راهکار: تمیز کردن روزانه پروتز برای درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی - عفونت قارچی (استوماتیت پروتزی): قارچ کاندیدا بهخصوص در محیط مرطوب زیر پروتز رشد میکند.
راهکار: استفاده از دهانشویه ضدقارچ با نسخه پزش - خشکی دهان: کمبود بزاق باعث میشود باکتریها راحتتر رشد کنند و لثه تحریک شود.
راهکار: نوشیدن آب کافی و استفاده از آدامس بدون قند. - مصرف دخانیات: سیگار و قلیان جریان خون لثه را کاهش داده و روند ترمیم را کند میکنند.
راهکار: کاهش یا ترک مصرف با کمک پزشک - بیماریهای زمینهای: دیابت، کمخونی یا کمبود ویتامین D و C خطر التهاب را بالا میبرد.
راهکار: آزمایش و درمان علت اصلی
علائم التهاب لثه که نباید نادیده بگیرید
گاهی التهاب خفیف به خودی خود خوب میشود، اما این علائم هشدار میدهند که باید سریعتر اقدام کنید:
- قرمزی، تورم و خونریزی لثه که بیش از چند روز ادامه دارد.
- درد یا سوزش هنگام خوردن یا نوشیدن، مخصوصاً غذاهای گرم یا سرد
- بوی بد دهان یا طعم فلزی مداوم، که معمولاً نشانه عفونت است.
- شل شدن یا جابهجا شدن پروتز، چون باعث فشار نابرابر به لثه میشود.
- تحلیل لثه یا استخوان در مراحل پیشرفته
روشهای خانگی و ایمن برای کاهش التهاب لثه بعد از دندان مصنوعی
این روشها در مراحل اولیه بسیار مؤثرند و میتوانند مانع بدتر شدن مشکل شوند.
- شستشو با آبنمک ولرم، دو تا سه بار در روز
- ژل آلوئهورا یا چای بابونه: هردو خاصیت ضدالتهابی و آرامبخش دارند.
- کمپرس سرد روی گونه، روزی چند بار
- رژیم غذایی ضدالتهاب: غذاهای نرم و خنک مثل ماست، اسموتی، سوپ سرد، پوره سیبزمینی. از غذاهای تند، ترش یا سفت پرهیز کنید.
- ماساژ ملایم لثه با مسواک نرم برای بهبود گردش خون
هشدار: اگر بعد از سه روز این اقدامات نتیجه نداد، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید.
درمانهای تخصصی دندانپزشکی برای التهاب لثه
اگر التهاب شدید یا طولانی باشد، درمانهای حرفهای لازم است.
- تنظیم یا اصلاح پروتز برای حذف نقاط فشار
- دهانشویه یا ژل ضدالتهاب مثل کلرهگزیدین یا ژلهای حاوی کورتیکواستروئید
- درمان بیماری لثه با جرمگیری یا اقدامات تخصصی
- تعویض پروتز نامناسب یا قدیمی
- درمان خشکی دهان با تجویز پزشک
پیشگیری از التهاب لثه بعد از دندان مصنوعی
برای پیشگیری و درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی، رعایت نکات زیر ضروری است:
- شستشوی پروتز با برس نرم و محلول مخصوص، نه خمیردندان معمولی
- مسواک زدن لثهها با مسواک نرم روزی یکبار
- خشک و تمیز نگه داشتن پروتز، مخصوصاً شبها
- خارج کردن پروتز حداقل ۶ تا ۸ ساعت در شبانهروز
- مراجعه به دندانپزشک هر شش ماه یکبار
- انتخاب پروتز با مواد باکیفیت و ضدحساسیت
اشتباهات رایج که التهاب لثه را بدتر میکند
- شستشوی پروتز با آب داغ که شکل آن را تغییر میدهد.
- استفاده طولانی از پروتز نامناسب
- مصرف سیگار و الکل
- استفاده از خمیردندان ساینده
- نادیده گرفتن علائم اولیه التهاب
چه زمانی باید سریع به دندانپزشک مراجعه کنید؟
مراجعه سریع به دندانپزشک برای درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی در صورت مشاهده علائم شدید ضروری است.
- التهاب بیش از سه روز
- خونریزی یا درد شدید
- بوی بد دهان همراه تب یا ترشحات چرکی
- شل شدن ناگهانی پروتز
| خلاصه نکات پیشگیری و درمان التهاب لثه بعد از گذاشتن دندان مصنوعی |
|---|
| موضوع | نکات کلیدی |
|---|
| تسکین سریع درد | - شستشو با آبنمک ولرم (۱ قاشق چایخوری نمک در لیوان آب)
- کمپرس سرد ۱۰ دقیقهای روی گونه
- خارج کردن پروتز چند ساعت در روز
|
| کارهای ممنوع | - استفاده از آب داغ یا دهانشویه الکلی
- گذاشتن پروتز در شب
- خوردن غذاهای تند یا سفت
|
| علل شایع التهاب | - فشار پروتز
- حساسیت به مواد
- بهداشت ضعیف
- عفونت قارچی
|
| علائم خطر | - قرمزی یا تورم طولانی
- درد شدید یا بوی بد دهان
- شل شدن پروتز
|
| درمانهای خانگی | - آبنمک یا چای بابونه
- غذاهای نرم (ماست، سوپ سرد)
- ماساژ لثه با مسواک نرم
|
| درمان حرفهای | - تنظیم پروتز
- دهانشویه ضدالتهاب
- جرمگیری لثه
|
| پیشگیری | - شستشوی روزانه پروتز
- مسواک زدن لثه
- مراجعه منظم به دندانپزشک
|
| زمان مراجعه به پزشک | - التهاب بیش از ۳ روز
- خونریزی شدید یا تب
|