معایب کامپوزیت دندان

با آشنایی با معایب کامپوزیت دندان می‌توانید قبل از انجام ترمیم محدودیت‌ها و چالش‌های این روش را بشناسید. کامپوزیت روشی کاربردی برای ترمیم و اصلاح شکل دندان‌هاست که با حداقل تراش و زمان کوتاه، ظاهر دندان‌ها را طبیعی و مرتب نگه می‌دارد.

دانستن این نکات به شما کمک می‌کند تصمیم واقع‌بینانه بگیرید و با رعایت چند نکته ساده، دوام و کیفیت ترمیم را افزایش دهید. در ادامه، مشکلات احتمالی و راهکارهای پیشگیری از آن‌ها به‌طور کامل بررسی می کنیم.

عمر مفید و ماندگاری کامپوزیت دندان

1. کامپوزیت معمولاً ۵ تا ۷ سال دوام دارد، اما در شرایط ایده‌آل می‌تواند به ۱۰ تا ۱۵ سال هم برسد.
2. غذاهای سفت و عادت‌هایی مثل دندان‌قروچه باعث ترک و سایش زودهنگام می‌شوند؛ استفاده از محافظ شب این مشکل را کم می‌کند.
3. مقاومت مکانیکی کامپوزیت از پرسلن و آمالگام کمتر است، اما برای دندان‌های جلویی و ترمیم‌های متوسط کاملاً قابل‌اعتماد است.
4. هیچ ماده‌ای دائمی نیست؛ مزیت کامپوزیت این است که در صورت نیاز، ترمیم یا تعویض آن ساده و کم‌هزینه است.
5. اگر هدف ترمیم مادام‌العمر باشد، مواد مقاوم‌تری مثل روکش تمام‌سرامیک مناسب‌ترند؛ اما برای بیشتر افراد که زیبایی و حفظ دندان طبیعی مهم است، کامپوزیت با عمر ۸ تا ۱۵ سال یک انتخاب منطقی است.

معایب کامپوزیت دندان از نظر تغییر رنگ و لکه‌پذیری

1. کامپوزیت‌های جدید (نانوهیبرید و نانوفیلی) نسبت به نسل‌های قدیمی کمتر رنگ می‌گیرند، اما هنوز در برابر قهوه غلیظ، چای سیاه، نوشابه‌های رنگی، زعفران و سس‌های تیره حساس هستند.
2. دخانیات (سیگار، قلیان، تنباکو) مهم‌ترین عامل زرد و قهوه‌ای شدن کامپوزیت است؛ در مصرف سنگین، چند ماهه لکه‌دار می‌شوند.
3. رنگ کامپوزیت در ابتدا کاملاً هماهنگ است، اما بعد از ۱ تا ۲ سال ممکن است کمی تیره‌تر یا مات‌تر از دندان طبیعی دیده شود؛ معمولاً فقط از نزدیک مشخص است.
4. یک جلسه پولیش هر ۶ تا ۱۲ ماه بسیاری از لکه‌های سطحی را از بین می‌برد و جلای اولیه را برمی‌گرداند؛ بدون تراش اضافی
5. از نظر ثبات رنگ، پرسلن و سرامیک بهترین عملکرد را دارند؛ اگر فرد مصرف‌کننده سنگین رنگ‌دانه‌ها یا سیگاری است و کوچک‌ترین تغییر رنگ برایش مهم است، مواد سرامیکی انتخاب مطمئن‌تری‌اند.

احتمال ترک‌خوردگی و لب‌پر شدن کامپوزیت دندان

1. کامپوزیت از نظر مقاومت در برابر فشار و ضربه ضعیف‌تر از سرامیک، طلا و آمالگام است، اما در نواحی کم‌فشار مثل دندان‌های جلو و پرمولر، نرخ شکستگی آن پایین و قابل قبول است.
2. جویدن مواد بسیار سفت مثل آجیل کامل، یخ، آب‌نبات سفت، استخوان یا باز کردن در بطری با دندان می‌تواند باعث ترک یا لب‌پر شدن شود؛ در افراد بدون این عادت‌ها، این مشکل نادر است.
3. ضربه‌های ناگهانی (افتادن، تصادف، ورزش‌های تماسی بدون محافظ) می‌تواند کامپوزیت را بشکند؛ محافظ دهان در ورزش و پرهیز از عادت‌های خطرناک این ریسک را کم می‌کند.
4. در صورت لب‌پر شدگی یا ترک کوچک، معمولاً با یک ترمیم سرپایی ساده و بدون بی‌حسی اصلاح می‌شود؛ فقط ترک‌های عمیق نیاز به مداخله بیشتر دارند.
5. ترک‌ها و لب‌پر شدگی‌های ریز اغلب فقط از نزدیک دیده می‌شوند و با پولیش یا ترمیم جزئی کاملاً اصلاح می‌شوند؛ برخلاف سرامیک که در صورت شکستگی معمولاً باید کامل تعویض شود.

اثر کامپوزیت روی دندان طبیعی

1. کامپوزیت معمولاً حداقل تراش را نیاز دارد؛ اغلب فقط پوسیدگی برداشته می‌شود و بخش سالم دندان تقریباً دست‌نخورده می‌ماند.
2. در صورت انجام صحیح، کامپوزیت به دندان‌های کناری فشار نمی‌آورد؛ هرگونه احساس گیر یا اذیت با یک جلسه تنظیم ساده برطرف می‌شود.
3. چند روز اول ممکن است کمی حساسیت به سرد و گرم احساس شود؛ معمولاً طی یک تا دو هفته کاملاً برطرف می‌شود.
4. اگر لبه‌های کامپوزیت خوب سیل شده باشند و بهداشت رعایت شود، پوسیدگی زیر ترمیم ایجاد نمی‌شود؛ ریسک آن مشابه آمالگام است.
5. هنگام تعویض یا ترمیم مجدد نیز فقط مقدار بسیار کمی از کامپوزیت یا لبه دندان تراش می‌خورد؛ بنابراین دندان شما سال‌ها سالم‌تر و قوی‌تر از حالتی باقی می‌ماند که از ابتدا روکش گذاشته شود.

حساسیت دندان بعد از پرکردن با کامپوزیت

1. حساسیت به سرما و گرما در روزهای اول بعد از پر کردن با کامپوزیت کاملاً شایع است و معمولاً طی ۱ تا ۳ هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود.
2. اگر حساسیت بیشتر از ۴ تا ۶ هفته طول بکشد یا شدت پیدا کند، باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید؛ معمولاً با یک لاینر محافظ یا تنظیم کوچک ترمیم حل می‌شود.
3. هرچه پوسیدگی عمیق‌تر و نزدیک‌تر به عصب باشد، احتمال و مدت حساسیت بیشتر است؛ در این موارد معمولاً از یک لایه محافظ مخصوص استفاده می‌شود تا این احساس به حداقل برسد.

مراقبت و ترمیم مکرر کامپوزیت دندان

1. کامپوزیت مثل دندان طبیعی نیاز به مسواک دو بار در روز و نخ دندان روزانه دارد؛ با رعایت بهداشت، احتمال پوسیدگی کنار یا زیر ترمیم خیلی کم است و تقریباً با دندان‌های سالم برابر می‌شود.
2. برای حفظ جلای اولیه و رفع لکه‌های سطحی، یک پولیش ساده هر ۶ تا ۱۲ ماه کافی است؛ چند دقیقه زمان می‌برد و هزینه‌اش کم است.
3. لب‌پر شدن یا ترک‌های ریز ممکن است با گذشت زمان ایجاد شود، اما معمولاً با یک ترمیم کوچک ۱۰–۱۵ دقیقه‌ای همان روز رفع می‌شود و نیازی به تعویض کامل نیست.
4. پرهیز از جویدن مواد خیلی سفت و استفاده از محافظ شب در صورت دندان‌قروچه، تعداد دفعات نیاز به ترمیم را به‌شدت کم می‌کند.
5. در مجموع، ممکن است طی سال‌ها چند بار هزینه پولیش یا ترمیم جزئی داشته باشید، اما این هزینه‌ها معمولاً خیلی کمتر از تعویض روکش یا مواد گران‌تر است و کامپوزیت را به گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه تبدیل می‌کند.

محدودیت‌های کامپوزیت در دندان‌های آسیب‌دیده و پرکردگی‌های بزرگ

1. برای پوسیدگی‌های خیلی عمیق و بزرگ که بیش از نصف تاج دندان را از بین برده‌اند، کامپوزیت معمولاً انتخاب اول نیست؛ دوام و استحکام کافی ندارد و احتمال شکستن یا جدا شدن بالاست.
2. در دندان‌های آسیاب (مولر) که فشار جویدن زیاد است، کامپوزیت زودتر از سرامیک یا روکش دچار ترک و لب‌پر شدن می‌شود؛ برای پرکردگی‌های بزرگ دندان‌های عقبی، مواد مقاوم‌تر توصیه می‌شوند.
3. وقتی ترمیم خیلی گسترده باشد (چند سطح دندان درگیر یا دیواره‌های نازک)، روکش کامل یا اینله/آنله سرامیکی گزینه مطمئن‌تری است و مشکلات بلندمدت کمتر است.
4. اگر دندان از قبل ترک یا ضعیف باشد، کامپوزیت به تنهایی نمی‌تواند آن را تقویت کند؛ در این حالت ابتدا باید دندان با روکش یا مواد غیرمستقیم تقویت شود و سپس از کامپوزیت برای زیبایی استفاده شود.

فاصله یا بلند شدن لبه‌های کامپوزیت دندان

1. با گذشت زمان و فشار جویدن، ممکن است لبه‌های کامپوزیت کمی بلند یا جدا شوند؛ در کامپوزیت‌های نسل جدید و با تکنیک صحیح، این اتفاق نادر و کند است.
2. فاصله ریز بین کامپوزیت و دندان می‌تواند محل جمع شدن غذا و باکتری باشد و خطر پوسیدگی ایجاد کند؛ چک‌آپ‌های منظم ۶ ماهه این مشکل را به راحتی تشخیص و برطرف می‌کنند.
3. فشارهای شدید یا ناهماهنگ مانند جویدن غذاهای سفت یا دندان‌قروچه اصلی‌ترین دلیل شل شدن لبه‌ها هستند؛ با کنترل این عوامل، چسبندگی لبه‌ها سال‌ها حفظ می‌شود.
4. فاصله کوچک گاهی به صورت خط تیره نازک کنار ترمیم دیده می‌شود؛ معمولاً از فاصله نزدیک مشخص است و با پولیش یا ترمیم جزئی همان روز رفع می‌شود.
5. در صورت مشاهده هر نوع بلند شدن یا خط تیره، یک مراجعه کوتاه ۱۰–۱۵ دقیقه‌ای کافی است؛ بدون بی‌حسی و با هزینه کم، از آسیب بیشتر جلوگیری می‌شود.