سن ارتودنسی دندان
سن ارتودنسی دندان محدود به یک عدد خاص نیست، اما بیشتر متخصصان معتقدند بهترین زمان بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی است. در این دوره، بیشتر دندانهای دائمی درآمدهاند و رشد فک هنوز ادامه دارد، بنابراین مشکلات دندانی و فکی راحتتر، سریعتر و با هزینه کمتر قابل اصلاح هستند.
به عنوان مثال، اگر فک بالا جلوتر یا عقبتر از حالت طبیعی باشد، در این سن میتوان با دستگاههای ارتودنسی ساده آن را کنترل کرد. ولی اگر همین مشکل به بزرگسالی برسد، احتمالاً نیاز به جراحی پیدا میکند.
در این مقاله بهترین سن برای ارتودنسی دندان کودکان و نوجوانان، نشانههای نیاز به درمان، امکان ارتودنسی در بزرگسالان، تفاوتها بین سنین مختلف و عوارض شروع درمان در سن نامناسب بررسی می کنیم.
موارد تاثیر گذار بر سن ارتودنسی دندان
سن مناسب برای ارتودنسی دندان برای همه یکسان نیست و بستگی به شرایط فرد دارد.
عوامل اصلی تعیینکننده بهترین سن برای ارتودنسی:
- رشد استخوانهای فک
اگر فک هنوز در حال رشد باشد، اصلاح ناهنجاریها راحتتر انجام میشود. به همین دلیل دوران کودکی و نوجوانی بهترین زمان برای شروع درمان است. - زمان درآمدن دندانهای دائمی
ارتودنسی زمانی مؤثرتر است که بیشتر دندانهای دائمی در آمده باشند. اگر هنوز تعداد زیادی دندان شیری وجود داشته باشد، معمولاً درمان اصلی به تعویق میافتد. - شدت نامرتبی یا مشکلات قرارگیری دندانها
در بعضی از کودکان دندانها آنقدر کج یا رویهم قرار گرفتهاند که متخصص ارتودنسی درمان زودتر را حتی قبل از درآمدن کامل دندانهای دائمی توصیه میکند. - عادات دهانی
عادتهایی مثل مکیدن انگشت یا تنفس دهانی میتواند باعث تغییر شکل فک و دندانها شود. در این شرایط شروع درمان زودتر ضروری است. - عوامل ژنتیکی و خانوادگی
مشکلات فکی و دندانی میتوانند ارثی باشند. اگر در خانواده سابقه ارتودنسی وجود دارد، مراجعه زودهنگام به متخصص اهمیت بیشتری دارد.
بهترین سن ارتودنسی دندان کودکان
اولین زمان پیشنهادی برای مراجعه کودک به متخصص ارتودنسی حدود ۶ تا ۷ سالگی است؛ یعنی وقتی که دندانهای جلویی دائمی و اولین دندانهای آسیای دائمی درآمدهاند. در این سن، متخصص میتواند موارد زیر را بررسی کند:
- وضعیت رویش دندانها
- هماهنگی فک بالا و پایین
- وجود یا نبود فضای کافی برای دندانهای بعدی
نکته مهم این است که مراجعه در این سن لزومی به شروع درمان ندارد. در بسیاری از موارد، متخصص فقط رشد دندانها را تحت نظر میگیرد و توصیههایی به والدین میدهد.
اما اگر مشکلاتی مانند موارد زیر وجود داشته باشد، ممکن است درمانهای کوتاه و ساده لازم شود:
- کمبود فضا برای دندانها
- جلو بودن بیش از حد دندانها
- عادتهای نامناسب دهانی مثل مکیدن انگشت
مراجعه زودهنگام به ارتودنسی کمک میکند:
- مشکلات احتمالی خیلی زود شناسایی شوند.
- از درمانهای پیچیدهتر و پرهزینهتر در آینده پیشگیری شود.
- والدین تصویر روشنی از وضعیت رشد دندانهای فرزندشان داشته باشند.
نشانههایی که نشان میدهد کودک شما نیاز به ارتودنسی دارد
همه کودکان لزوماً به ارتودنسی نیاز ندارند، اما برخی علائم هشدار میدهند که بهتر است کودک هرچه زودتر توسط متخصص بررسی شود. مهمترین این نشانهها عبارتند از:
- دندانهای کج یا رویهمرفته
وقتی فضای کافی برای رشد دندانها وجود نداشته باشد، دندانها روی هم قرار میگیرند و احتمال پوسیدگی و بیماریهای لثه افزایش مییابد. - جلو یا عقب بودن دندانها
اگر دندانهای بالا بیش از حد جلو باشند یا دندانهای پایین جلوتر از دندانهای بالا قرار بگیرند، میتواند نشاندهنده ناهنجاری فکی یا دندانی باشد. - فاصله زیاد بین دندانها
وجود فاصلههای غیرطبیعی ممکن است به دلیل بزرگی فک یا کوچکی دندانها باشد. - تنفس از راه دهان و عادتهای نادرست
کودکانی که بیشتر از راه دهان نفس میکشند یا عادتهایی مانند مکیدن انگشت دارند، در معرض تغییر فرم فک و دندان قرار میگیرند. - مشکل در جویدن یا صحبت کردن
سختی در جویدن غذا یا اختلال در تلفظ برخی صداها میتواند به دلیل نامرتبی دندانها باشد. - زود یا دیر افتادن دندانهای شیری
افتادن خیلی زود یا دیر دندانهای شیری ممکن است باعث بههمریختگی در رویش دندانهای دائمی شود.
مشاهده یکی از این نشانهها به معنای نیاز قطعی به ارتودنسی نیست، اما معاینه توسط متخصص ارتودنسی بهترین راه برای تشخیص و تعیین زمان مناسب درمان است.
How Old Do You Have to Be to Get Braces?
We don’t recommend starting braces before age 7 as children’s permanent teeth are still getting into position. The ideal age to get braces is usually between 10 and 14. That said, it’s worth consulting with an experienced orthodontist from age 7 so they can assess your child’s unique needs and begin discussing treatment options, especially if there are issues with eating or speaking.
منبع: سایت Hampstead
ترجمه: شروع بریسها قبل از ۷ سالگی توصیه نمیشود، زیرا دندانهای دائمی کودک هنوز در حال درآمدن و قرار گرفتن در جای خود هستند. سن ایدهآل برای شروع بریس معمولاً بین ۱۰ تا ۱۴ سال است. با این حال، از ۷ سالگی مشاوره با یک ارتودنتیست مجرب ارزشمند است تا نیازهای خاص کودک شما بررسی شود و گزینههای درمانی، به ویژه در صورت مشکلات جویدن یا صحبت کردن، مطرح گردد.
بهترین سن ارتودنسی دندان نوجوانان
- سن ارتودنسی دندان در سنین نوجوانی (معمولاً ۱۲ تا ۱۴ سالگی) بیشترین موفقیت را دارد.
- دلیل آن این است که در این بازه، رشد استخوانهای فک هنوز کامل نشده اما سرعت رشد کمتر از کودکی نیست.
- این فرصت طلایی باعث میشود متخصص دندان بتواند حرکت دندانها و اصلاح فکها را با کمترین مقاومت و بیشترین پایداری انجام دهد.
چرا سن ۱۲ تا ۱۴ سالگی بهترین سن برای ارتودنسی است؟
- بیشتر دندانهای دائمی درآمدهاند
تا قبل از ۱۲ سالگی، دندانهای شیری جای خود را به دندانهای دائمی دادهاند. این امکان را میدهد که ارتودنسی روی کل قوس دندانی انجام شود و نتیجه دقیقتر باشد. - استخوان فک انعطافپذیر است
حرکت دندانها در نوجوانی سریعتر و با درد کمتر انجام میشود. در بزرگسالی، سختی استخوان باعث طولانیتر شدن درمان میشود. - امکان اصلاح مشکلات فک
جلو یا عقب بودن فک بالا یا پایین در نوجوانی معمولاً با ابزار ساده قابل اصلاح است. در بزرگسالی، همین مشکلات ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند. - پایداری نتایج طولانیمدت
درمان همزمان با رشد طبیعی بدن باعث میشود احتمال برگشت دندانها کمتر باشد. - مزایای روانشناختی
داشتن لبخند مرتب و سالم در این سن اعتمادبهنفس نوجوان را افزایش میدهد و تأثیر مثبتی بر روابط اجتماعی او دارد.
به همین دلایل، متخصصان ارتودنسی، سن نوجوانی را بهترین سن ارتودنسی دندان میدانند، زیرا در این سن هم از نظر پزشکی و هم از نظر روانی، بهترین نتایج به دست میآید.
سن ارتودنسی در بزرگسالان
آیا ارتودنسی در بزرگسالان امکانپذیر است؟ بله، ارتودنسی در بزرگسالان کاملاً ممکن است و محدودیت سنی مشخصی ندارد. امروزه بسیاری از بیماران بالای ۲۰ یا حتی ۴۰ سال برای ارتودنسی مراجعه میکنند.
تفاوت ارتودنسی بزرگسالان با کودکان و نوجوانان:
- رشد فک کامل شده است
استخوانهای فک دیگر رشد نمیکنند. اگر مشکل فکی شدید وجود داشته باشد، ممکن است برای اصلاح نیاز به جراحی همراه با ارتودنسی باشد. - حرکت دندانها کندتر است
تراکم استخوان بیشتر است و حرکت دندانها زمان بیشتری میبرد. بنابراین طول درمان در بزرگسالان معمولاً طولانیتر است. - گزینههای درمانی متنوعتر هستند
بسیاری از بزرگسالان تمایلی به استفاده از براکتهای فلزی ندارند. روشهایی مثل ارتودنسی نامرئی، براکتهای سرامیکی همرنگ دندان و براکتهای پشتدندانی، کمتر جلب توجه میکنند. - مزایای درمان در هر سنی قابل دستیابی است
ارتودنسی حتی در بزرگسالی میتواند:- زیبایی لبخند را بهبود دهد
- اعتمادبهنفس را افزایش دهد
- احتمال پوسیدگی و بیماریهای لثه را کاهش دهد
- مشکلات جویدن و گفتار را اصلاح کند
در نتیجه، ارتودنسی در بزرگسالان نه تنها ممکن است، بلکه با پیشرفت تکنولوژیهای جدید، روشی رایج و مؤثر برای بهبود سلامت و زیبایی دندانها محسوب میشود.
عوارض ارتودنسی دندان در سن نامناسب
شروع ارتودنسی در سنین خیلی زود یا خیلی دیر میتواند مشکلاتی ایجاد کند، هرچند در بسیاری از موارد درمان هنوز ممکن است.
ارتودنسی زودهنگام قبل از دندانهای دائمی
- ممکن است نیاز به تکرار درمان یا طول درمان طولانیتر ایجاد شود.
- برخی ابزارها فقط موقت هستند و نمیتوانند مشکلات جدی فک را اصلاح کنند، بنابراین احتمال بازگشت یا نیاز به درمان تکمیلی بیشتر است.
ارتودنسی در بزرگسالان
- استخوانهای فک سختتر هستند و حرکت دندانها کندتر انجام میشود.
- مشکلات فک که در دوران رشد قابل اصلاح هستند، در بزرگسالی ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند.
- طول درمان و هزینهها معمولاً بیشتر است و احتمال بروز مشکلات جزئی مثل التهاب لثه یا پوسیدگی در صورت رعایت نکردن بهداشت افزایش مییابد.
چه ارتودنسی زود انجام شود و چه دیر، این عوارض ممکن است رخ دهد:
- نیاز به استفاده از ابزارهای پیچیدهتر و گاهی چند مرحلهای
- احتمال کمتر بودن پایداری نتیجه نسبت به درمان در سن مناسب
در کل، شروع درمان در سن مناسب باعث میشود ارتودنسی سریعتر، مؤثرتر و پایدارتر باشد و نیاز به مداخلههای اضافی کاهش یابد.
سوال: آیا ارتودنسی دندان درد دارد؟
- ارتودنسی معمولاً درد شدید ندارد، اما در روزهای اول ممکن است فشار یا حساسیت خفیفی احساس شود که موقتی و قابل کنترل است.
- فشار ملایمی که برای جابهجایی دندانها وارد میشود، ممکن است در روزهای اول باعث احساس حساسیت یا ناراحتی خفیف شود.
- اما با گذشت زمان و عادت کردن دهان به تجهیزات، این احساس بهتدریج کاهش پیدا میکند.
تفاوت سن ارتودنسی دندان در کودکان، نوجوان و بزرگسال
سن مناسب ارتودنسی دندان بسته به اهداف، روشها و نتایج متفاوت است. آگاهی از این تفاوتها به والدین و بزرگسالان کمک میکند بهترین زمان شروع درمان را انتخاب کنند.
۱.سن ارتودنسی دندان کودکان (۶ تا ۱۲ سالگی)
- هدف: پیشگیری و اصلاح مشکلات رشد دندانها و فک.
- ویژگی درمان: اغلب از دستگاههای قابل جابهجایی یا روشهای مداخله محدود استفاده میشود.
- مزایا: درمان کوتاه، ساده و پیشگیرانه است.
- محدودیتها: در صورت درآمدن ناقص دندانها، نیاز به پیگیری طولانیمدت وجود دارد و ممکن است در آینده نیاز به درمان تکمیلی باشد.
۲. سن ارتودنسی دندان نوجوانان (۱۰ تا ۱۴ سالگی)
- هدف: اصلاح کامل دندانها و مشکلات فکی.
- ویژگی درمان: براکتهای ثابت رایج هستند و طول درمان معمولاً ۱ تا ۲ سال است.
- مزایا: بیشترین موفقیت و پایداری طولانیمدت؛ زمان طلایی برای اصلاح مشکلات فکی.
- توضیح: رشد استخوان فک هنوز ادامه دارد و بیشتر دندانهای دائمی درآمدهاند، بنابراین حرکت دندانها سریعتر و مؤثرتر است.
۳. سن ارتودنسی دندان بزرگسالان (۱۸ سال به بالا)
- هدف: اصلاح دندانها و بهبود زیبایی و عملکرد لبخند.
- ویژگی درمان: طول درمان معمولاً طولانیتر است و از روشهای متنوعی مانند ارتودنسی نامرئی یا براکت سرامیکی استفاده میشود.
- مزایا: حتی در بزرگسالان، ارتودنسی میتواند جویدن، زیبایی و اعتمادبهنفس را بهبود دهد.
| بهترین سن برای ارتودنسی |
|---|
| سن گروه | سن پیشنهادی | هدف اصلی درمان | مزایای کلیدی |
|---|
| کودکان | ۶ تا ۱۲ سالگی (مراجعه اولیه از ۶-۷ سالگی) | پیشگیری و اصلاح اولیه رشد فک و دندانها | شناسایی زودهنگام مشکلات؛ درمان ساده و کوتاه؛ پیشگیری از هزینههای آینده |
| نوجوانان | ۱۰ تا ۱۴ سالگی (بهترین زمان) | اصلاح کامل دندانها و فک | سرعت بالا در حرکت دندانها؛ پایداری طولانیمدت؛ افزایش اعتمادبهنفس |
| بزرگسالان | ۱۸ سال به بالا (بدون محدودیت سنی) | بهبود زیبایی، جویدن و سلامت دهان | گزینههای نامرئی (مثل بریس شفاف)؛ کاهش پوسیدگی؛ افزایش اعتمادبهنفس |