پر کردن دندان با مواد سفید

1. پر کردن دندان با مواد سفید (کامپوزیت رزین) روشی است که در آن حفره ایجادشده به دلیل پوسیدگی یا شکستگی دندان با موادی همرنگ دندان پر می‌شود.
2. برخلاف آمالگام (پرکننده‌های نقره‌ای قدیمی) این مواد رنگ فلزی ندارند و پس از ترمیم، کاملاً با رنگ طبیعی دندان هماهنگ می‌شوند.
3. پر کردن با مواد سفید بیشتر در دندان‌های جلویی یا بخش‌هایی از دندان که هنگام لبخند دیده می‌شود، کاربرد دارد.
4. این روش علاوه بر بازگرداندن عملکرد طبیعی دندان، زیبایی لبخند را هم حفظ می‌کند و امروزه در بسیاری از کلینیک‌های دندانپزشکی به‌عنوان جایگزین آمالگام مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انواع مواد سفید برای پر کردن دندان

مواد سفید یا همان مواد ترمیمی همرنگ دندان به طور کلی در چند گروه اصلی دسته‌بندی می‌شوند و هر کدام کاربرد و ویژگی‌های خاص خود را دارند:

پر کردن دندان با کامپوزیت

• پرکاربردترین ماده ترمیمی پر کردن دندان با مواد سفید است.
• به شکل خمیر روی دندان قرار گرفته و با نور آبی مخصوص (لایت‌کیور) سفت می‌شود.
• طیف رنگ متنوع دارد و می‌تواند دقیقاً با رنگ دندان طبیعی هماهنگ شود.
• مناسب برای دندان‌های جلو (زیبایی) و حتی دندان‌های عقب است.
• نقطه ضعف: پرکردن دندان با کامپوزیت در مقایسه با سرامیک مقاومت کمتری دارد و ممکن است به مرور تغییر رنگ پیدا کند.

پر کردن دندان با سرامیک

• از نظر ظاهری بیشترین شباهت را به مینای دندان طبیعی دارد.
• مقاومت بسیار خوبی در برابر سایش و تغییر رنگ دارد.
• معمولاً در لابراتوار ساخته و سپس به دندان چسبانده می‌شود (مثل اینله، آنله یا روکش).
• ماندگاری بالاتری نسبت به کامپوزیت دارد اما هزینه آن بیشتر است.

ترمیم سفید مخصوص دندان کودکان (گلاس آینومر)

• بیشتر در دندان‌های شیری، پرکردگی‌های موقت یا ترمیم‌های کوچک کاربرد دارد.
• استحکام آن نسبت به کامپوزیت کمتر است.
• ویژگی مهم آن آزادسازی فلوراید است که به پیشگیری از پوسیدگی مجدد کمک می‌کند.

تفاوت کامپوزیت و سرامیک در پر کردن دندان

• کامپوزیت: همرنگ دندان است و نتیجه‌ای طبیعی ایجاد می‌کند، اما ممکن است در طول زمان کمی تغییر رنگ بدهد.
• سرامیک: شباهت بسیار زیادی به مینای دندان دارد و در برابر لکه‌ها و تغییر رنگ مقاومت بالایی نشان می‌دهد.
• کامپوزیت: معمولاً چند سال دوام دارد و در صورت آسیب یا شکستگی، قابل ترمیم است.
• سرامیک: مقاومت بیشتری دارد و اگر به‌درستی مراقبت شود، ماندگاری طولانی‌تری خواهد داشت. اما در صورت آسیب، معمولاً نیاز به تعویض کامل دارد.

در نهایت می توان گفت کامپوزیت گزینه‌ای سریع‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است، در حالی که سرامیک انتخابی بادوام‌تر و زیباتر به شمار می‌آید.

تفاوت پر کردن دندان با مواد سفید و آمالگام

مواد سفید و آمالگام هر دو برای پر کردن دندان استفاده می‌شوند، اما تفاوت‌های مهمی دارند:

• رنگ و ظاهر: مواد سفید همرنگ دندان و طبیعی هستند؛ آمالگام نقره‌ای و فلزی است و معمولاً در دندان‌های عقبی استفاده می‌شود.
• دوام و مقاومت: آمالگام در برابر فشار جویدن مقاوم‌تر است؛ مواد سفید چسبندگی خوبی دارند و نیاز به تراش کمتر بافت سالم دارند.
• ایمنی: مواد سفید فاقد جیوه هستند؛ آمالگام حاوی جیوه است و نگرانی‌های سلامت دارد.
• کاربرد: مواد سفید برای دندان‌های جلو و عقب مناسب‌اند و گزینه‌ای عالی برای زیبایی و ترمیم همزمان هستند؛ آمالگام بیشتر برای دندان‌های عقبی کاربرد دارد.
• هزینه و زمان درمان: مواد سفید معمولاً گران‌تر و زمان‌برتر هستند اما ظاهر طبیعی دارند.

چرا پر کردن دندان با مواد سفید انتخاب بهتری است؟

پر کردن دندان با مواد سفید در سال‌های اخیر جایگزین پرکاربردی برای آمالگام شده است و دلایل متعددی دارد که آن را به انتخابی بهتر تبدیل می‌کند:

1. ظاهر طبیعی و زیباتر
   مهم‌ترین ویژگی مواد سفید هماهنگی کامل آن‌ها با رنگ دندان طبیعی است. این موضوع به‌ویژه برای دندان‌های جلو اهمیت زیادی دارد و باعث می‌شود پرکردگی تقریباً دیده نشود.
2. حفظ بافت دندان
   در پرکردن دندان یا آمالگام، دندانپزشک مجبور است بخش بیشتری از دندان را تراش دهد تا ماده محکم در جای خود قرار گیرد. اما مواد سفید به دندان می‌چسبند و نیاز به تراش کمتری دارند، در نتیجه ساختار سالم دندان بیشتر حفظ می‌شود.
3. چسبندگی قوی به دندان
   این مواد با استفاده از باندینگ به سطح دندان متصل می‌شوند. این اتصال محکم نه‌تنها پرکردگی را پایدارتر می‌کند بلکه احتمال نفوذ باکتری و ایجاد پوسیدگی مجدد را کاهش می‌دهد.
4. ایمنی بیشتر
   برخلاف آمالگام که حاوی مقدار کمی جیوه است و همیشه نگرانی‌هایی درباره اثرات احتمالی آن وجود داشته، مواد سفید فاقد چنین ترکیباتی هستند و از نظر ایمنی مطمئن‌تر محسوب می‌شوند.
5. کاربرد متنوع
   پر کردن دندان با مواد سفید هم برای دندان‌های جلویی که ظاهرشان مهم است مناسب است و هم برای دندان‌های عقبی که هنگام جویدن فشار زیادی تحمل می‌کنند قابل استفاده است.

در مجموع، پر کردن دندان با مواد سفید علاوه بر اینکه سلامت و عملکرد دندان را بازمی‌گرداند، لبخند را نیز طبیعی‌تر و زیباتر می‌کند.

بهترین زمان برای پر کردن دندان با مواد سفید

1. پوسیدگی دندان
   وقتی مینای دندان و عاج آسیب دیده و حفره ایجاد شده است، پر کردن سفید برای جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی استفاده می‌شود.
2. شکستگی یا ترک دندان
   اگر دندان دچار ترک یا لب‌پر شدن شود، پر کردن مواد سفید می‌تواند شکل و عملکرد طبیعی دندان را بازگرداند.
3. ترمیم دندان‌های جلویی برای زیبایی
   پر کردن سفید برای دندان‌های جلو زمانی که تغییر رنگ، شکستگی یا حفره دارند، انتخاب مناسبی است چون ظاهر طبیعی لبخند حفظ می‌شود.
4. جایگزینی پرکردگی‌های قدیمی
   اگر آمالگام یا پرکردگی قدیمی دندان آسیب دیده یا نشت داشته باشد، می‌توان آن را با مواد سفید جایگزین کرد.
5. پوسیدگی کوچک یا محدود به سطح دندان
   برای پوسیدگی‌های کوچک و سطحی، مواد سفید گزینه‌ای ایده‌آل است چون کمترین تراش را نیاز دارد و به دندان سالم آسیب نمی‌رساند.

مراحل پر کردن دندان با مواد سفید

در ادامه، مراحل پر کردن دندان با مواد سفید به‌طور جداگانه توضیح می دهیم:

مراحل پر کردن دندان با کامپوزیت رزین

1. معاینه و بی‌حسی: دندان‌پزشک ابتدا دندان را معاینه می‌کند و در صورت نیاز بی‌حسی موضعی اعمال می‌شود تا بیمار درد نداشته باشد.
2. تراش پوسیدگی: قسمت پوسیده یا آسیب‌دیده دندان با ابزار مخصوص برداشته می‌شود.
3. آماده‌سازی سطح دندان: سطح دندان تمیز و با ژل اسیدی آماده می‌شود تا چسبندگی کامپوزیت افزایش یابد.
4. قرار دادن باندینگ: یک لایه نازک چسب مخصوص زده شده و با نور آبی سفت می‌شود.
5. قرار دادن کامپوزیت: ماده سفید به صورت لایه‌لایه در حفره گذاشته و هر لایه با نور آبی سفت می‌شود.
6. فرم‌دهی و شکل‌سازی: دندان‌پزشک شکل طبیعی دندان را بازسازی می‌کند.
7. پولیش و پرداخت نهایی: سطح پرکردگی صاف و براق می‌شود.

مراحل پر کردن دندان با سرامیک (پرسلن)

1. معاینه و بی‌حسی: دندان بررسی و در صورت نیاز بی‌حسی اعمال می‌شود تا بیمار درد نداشته باشد.
2. تراش و آماده‌سازی دندان: بخش کوچکی از دندان تراش داده می‌شود تا سرامیک روی آن قرار گیرد و قالب‌گیری انجام شود.
3. ثبت قالب: دندان‌پزشک قالبی از دندان تهیه می‌کند تا سرامیک دقیقاً اندازه دندان باشد.
4. ساخت سرامیک در لابراتوار: قالب به لابراتوار فرستاده می‌شود و قطعه سرامیکی ساخته می‌شود.
5. چسباندن سرامیک روی دندان: قطعه آماده با چسب مخصوص روی دندان قرار می‌گیرد و تثبیت می‌شود.
6. تنظیم و پولیش نهایی: دندان‌پزشک سطح را بررسی و تنظیم می‌کند تا جویدن و ظاهر طبیعی دندان برقرار باشد.

پر کردن دندان سفید چقدر زمان می‌برد و آیا درد دارد؟

پر کردن دندان با مواد سفید معمولاً یک فرایند سریع و نسبتاً راحت است:

• مدت زمان انجام کار
  بسته به اندازه پوسیدگی و تعداد دندان‌ها، پرکردگی یک دندان معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد. اگر چند دندان نیاز به ترمیم داشته باشند، ممکن است جلسه طولانی‌تر شود.
• درد و راحتی
  با استفاده از بی‌حسی موضعی، بیمار معمولاً هیچ دردی در طول درمان احساس نمی‌کند. پس از پرکردگی، ممکن است کمی حساسیت نسبت به سرما یا گرما برای چند روز وجود داشته باشد که کاملاً طبیعی و موقتی است.
• احساس بعد از درمان
  بعد از پایان کار، دندان پرشده ممکن است کمی برجسته یا متفاوت از قبل احساس شود، اما دندانپزشک با پولیش نهایی این مسئله را اصلاح می‌کند تا جویدن و لمس دندان کاملاً طبیعی شود.

به طور کلی، پرکردگی سفید درمانی سریع، کم‌درد و موثر برای بازگرداندن سلامت و زیبایی دندان است.

مراقبت بعد از پر کردن دندان با مواد سفید

پر کردن دندان با مواد سفید به دندان‌ها کمک می‌کند هم عملکرد طبیعی خود را حفظ کنند و و ظاهر طبیعی و زیبای دندان را حفظ کنند. مراقبت بعد از پر کردن دندان، درست بعد از درمان هم باعث می‌شود پرکردگی سال‌ها سالم و طبیعی باقی بماند.

از جویدن چیزهای سفت و سخت خودداری کنید

• تا زمانی که اثر بی‌حسی کامل از بین نرفته است، از جویدن غذاهای سفت خودداری کنید.
• یخ، ته‌دیگ، ناخن و مواد خیلی سفت می‌توانند باعث ترک یا لب‌پر شدن پرکردگی شوند.

رعایت بهداشت دهان و دندان

• مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان کمک می‌کند پرکردگی سالم بماند.
• شستشوی دهان با دهان‌شویه ملایم نیز مفید است.

از خوردن مواد غذایی رنگی و چسبنده خودداری کنید

• نوشیدنی‌هایی مثل قهوه، چای، نوشابه و مرکبات، و خوراکی‌های چسبنده ممکن است باعث تغییر رنگ یا آسیب به پرکردگی شوند.
• کاهش مصرف مواد اسیدی باعث افزایش دوام پرکردگی می‌شود.

استفاده از خمیر دندان مناسب

• خمیر دندان خیلی ساینده ممکن است سطح کامپوزیت را مات کند.
• استفاده از خمیر دندان معمولی یا مخصوص کامپوزیت توصیه می‌شود.

از تغییر ناگهانی دما پرهیز کنید

• خوردن مواد خیلی گرم و سرد پشت سر هم ممکن است باعث حساسیت دندان و آسیب به پرکردگی شود.

مراجعه منظم به دندان‌پزشک برای بررسی وضعیت دندان‌ها

• مراجعه منظم به دندان‌پزشک برای بررسی وضعیت پرکردگی، تشخیص زودهنگام شکستگی یا لب‌پر شدن، و اصلاح مشکلات احتمالی ضروری است.

حفاظت از دندان‌ها هنگام ورزش‌های پرخطر

• در ورزش‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال یا بوکس، استفاده از گارد دهان از آسیب به دندان و پرکردگی جلوگیری می‌کند.

ترک سیگار و قلیان

• مصرف دخانیات و قلیان می‌تواند باعث لکه‌دار شدن و کاهش دوام پرکردگی شود.

عوارض پر کردن دندان با مواد سفید

1. بدون جیوه
   برخلاف آمالگام که حاوی جیوه است و نگرانی‌هایی درباره اثرات طولانی‌مدت دارد، مواد سفید فاقد جیوه هستند و خطری برای سلامت عمومی بدن ایجاد نمی‌کنند.
2. سازگار با بافت دهان
   این مواد به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با لثه و بافت نرم دهان سازگار باشند و معمولاً هیچ واکنش حساسیتی ایجاد نمی‌کنند.
3. آزمایش و تأیید بالینی
   کامپوزیت و سرامیک تحت آزمایش‌ها و استانداردهای بین‌المللی قرار دارند و سال‌هاست به‌طور موفقیت‌آمیز در مطب‌های دندان‌پزشکی استفاده می‌شوند.
4. موارد نادر حساسیت
   از عوارض پر کردن دندان با مواد سفید حساسیت خفیف به ترکیبات خاصی در کامپوزیت در برخی از افراد است، اما این مورد بسیار نادر است و معمولاً با تغییر نوع ماده یا برند حل می‌شود. 

معایب پر کردن دندان با مواد سفید

با وجود مزایای زیاد، پر کردن دندان با مواد سفید محدودیت‌هایی هم دارند که دانستن آن‌ها به تصمیم‌گیری بهتر کمک می‌کند:

1. دوام کمتر در برخی شرایط
   پرکردگی‌های سفید، به‌ویژه کامپوزیت، نسبت به آمالگام مقاومت کمتری در برابر فشارهای شدید جویدن دارند. به همین دلیل در دندان‌های آسیای بزرگ که بیشترین فشار را تحمل می‌کنند، ممکن است زودتر دچار شکستگی یا لب‌پر شدن شوند.
2. حساسیت پس از درمان
   بعضی بیماران بعد از پرکردگی با مواد سفید، به‌ویژه در روزهای اول، هنگام خوردن نوشیدنی‌های سرد یا گرم دچار حساسیت دندانی می‌شوند. این حالت معمولاً موقتی است، اما در برخی افراد می‌تواند آزاردهنده باشد.
3. تغییر رنگ در طول زمان
   کامپوزیت‌ها نسبت به سرامیک یا مینای طبیعی بیشتر در معرض تغییر رنگ هستند. مصرف زیاد قهوه، چای، سیگار یا مواد غذایی رنگی می‌تواند باعث تیره‌شدن پرکردگی شود.
4. نیاز به دقت بالا در اجرا
   پرکردگی سفید باید لایه‌به‌لایه و با دقت توسط دندانپزشک قرار داده شود. اگر این کار درست انجام نشود، احتمال دارد حفره‌های میکروسکوپی بین دندان و پرکردگی ایجاد شود که زمینه‌ساز پوسیدگی مجدد خواهد بود.
5. هزینه بالاتر
   به دلیل مواد اولیه گران‌تر و زمان‌بر بودن فرآیند پرکردگی سفید، هزینه آن بیشتر از پرکردگی‌های آمالگام است.

بنابراین: انتخاب مواد سفید نیازمند توجه به شرایط دندان، محل پوسیدگی و نظر دندانپزشک است. 

هزینه پر کردن دندان با مواد سفید

هزینه پر کردن دندان با مواد سفید به چند عامل بستگی دارد:

• نوع ماده مورد استفاده: کامپوزیت، سرامیک یا گلاس آینومر هرکدام قیمت متفاوتی دارند.
• محل و اندازه پوسیدگی: دندان‌های جلویی و پوسیدگی‌های بزرگ‌تر معمولاً هزینه بیشتری دارند.
• تجربه و تخصص دندانپزشک: کلینیک‌ها و دندانپزشکان با سابقه‌تر ممکن است دستمزد بالاتری دریافت کنند.
• موقعیت جغرافیایی کلینیک: هزینه‌ها در شهرها و مناطق مختلف متفاوت است.

به طور کلی، هزینه پرکردگی دندان با مواد سفید معمولاً بیشتر از مواد قدیمی مانند آمالگام است، اما مزایای ظاهری و دوام آن باعث شده بسیاری از بیماران آن را ترجیح دهند.

پر کردن دندان‌های جلو با مواد سفید

تمرکز روی زیبایی: دندان‌های جلو هنگام لبخند دیده می‌شوند، بنابراین پرکردگی باید کاملاً همرنگ و شبیه مینای طبیعی دندان باشد.

• مواد ترجیحی: معمولاً کامپوزیت رزین استفاده می‌شود چون قابلیت فرم‌دهی بالا دارد و رنگ آن قابل تطبیق با دندان طبیعی است.
• فشار کمتر: دندان‌های جلو فشار جویدن زیادی تحمل نمی‌کنند، بنابراین دوام بالاتر کامپوزیت برای آنها کافی است.

پر کردن دندان‌های عقب با مواد سفید

• تمرکز روی استحکام: دندان‌های عقب فشار بیشتری هنگام جویدن غذا تحمل می‌کنند.
• مواد مناسب: می‌توان از کامپوزیت مقاوم‌تر یا سرامیک استفاده کرد تا در برابر سایش و فشار زیاد دوام داشته باشد.
• تکنیک ترمیم: پرکردگی ممکن است ضخیم‌تر باشد و گاهی نیاز به چند لایه کامپوزیت یا فرم‌دهی دقیق‌تر دارد تا استحکام کافی ایجاد شود.

پر کردن دندان با مواد سفید در کودکان

استفاده از مواد سفید برای دندان‌های شیری معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند.

• گلاس آینومر در کودکان محبوب است زیرا فلوراید آزاد می‌کند و به پیشگیری از پوسیدگی مجدد کمک می‌کند.
• دقت در رعایت بهداشت و مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی دوام پرکردگی اهمیت دارد.

پر کردن دندان با مواد سفید در دوران بارداری

• درمان‌های دندانپزشکی غیرضروری بهتر است تا بعد از سه ماهه اول بارداری به تعویق بیفتند.
• اگر درمان ضروری باشد، پرکردن دندان با مواد سفید با رعایت اصول ایمنی و استفاده از بی‌حسی مناسب، بی‌خطر است.
• تابش نور برای سفت کردن کامپوزیت و استفاده از مواد استاندارد معمولاً خطری برای مادر و جنین ندارد.

در هر دو گروه، انتخاب نوع ماده و زمان درمان با نظر دندانپزشک انجام می‌شود تا هم ایمنی و هم دوام پرکردگی تضمین شود.