مراحل ایمپلنت دندان

مراحل ایمپلنت دندان، چند مرحله مهم دارد که به داشتن دندانی طبیعی و با دوام کمک می‌کند. در این فرایند ابتدا وضعیت دندان‌ها و فک بررسی می‌شود، سپس پایه ایمپلنت داخل استخوان کاشته شده و بعد از جوش خوردن، قالب‌گیری و نصب تاج انجام می‌شود. رعایت نکات مراقبتی در طول مراحل، باعث موفقیت درمان می‌شود.

ایمپلنت دندان چه مراحلی دارد؟ 

1. بررسی اولیه و مشاوره با دندانپزشک برای ارزیابی شرایط دندان‌ها و فک
2. گرفتن عکس‌های تخصصی برای مشخص کردن محل دقیق کاشت ایمپلنت
3. کشیدن دندان خراب یا آسیب‌دیده
4. آماده‌سازی فک در صورت نیاز، به عنوان مثال با پیوند استخوان یا بالا بردن سینوس
5. انجام جراحی و قرار دادن پایه فلزی (ایمپلنت) در استخوان فک
6. زمان انتظار چند هفته تا چند ماه زمان برای جوش خوردن ایمپلنت با استخوان
7. قرار دادن قطعه‌ای به‌نام هیلینگ کپ برای شکل دادن به لثه
8. قالب‌گیری از ایمپلنت برای ساخت تاج یا روکش
9. نصب پایه میانی (اباتمنت) و قرار دادن روکش نهایی روی ایمپلنت
10. بررسی نهایی ظاهر و عملکرد ایمپلنت توسط دندانپزشک
11. آموزش مراقبت های بعد از ایمپلنت

مشاوره اولیه برای ایمپلنت دندان

مشاوره اولیه برای ایمپلنت دندان یکی از مهم‌ترین مراحل ایمپلنت دندان محسوب می‌شود و شامل چند مرحله مهم است که به شما کمک می‌کند تصمیمی آگاهانه بگیرید و بهترین نتیجه را از درمان کسب کنید. در ادامه، این مراحل را توضیح می‌دهیم:

ارزیابی اولیه توسط دندانپزشک

1. معاینه دهان و دندان: بررسی کامل وضعیت دندان‌ها، لثه‌ها و استخوان فک انجام می‌شود، چرا که ایمپلنت به پایه‌ای قوی در استخوان نیاز دارد.
2. تصویربرداری: با استفاده از رادیوگرافی یا سی‌تی‌اسکن، تراکم استخوان و موقعیت عصب‌ها و سینوس‌ها بررسی می‌شود.
3. بررسی سابقه پزشکی: اطلاعاتی مانند بیماری‌های مزمن (مثلاً دیابت یا پوکی استخوان)، مصرف داروها و عادات (مثل سیگار کشیدن) که روی موفقیت ایمپلنت تأثیرگذارند، ارزیابی می‌شود.

مشاوره در مورد گزینه‌های درمانی

1. تعداد و نوع ایمپلنت: بسته به تعداد دندان‌های از دست‌رفته، دندانپزشک روش مناسب مانند ایمپلنت تک‌دندانی یا ایمپلنت کامل فک را پیشنهاد می‌دهد.
2. جنس ایمپلنت: ایمپلنت‌ها معمولاً از تیتانیوم یا زیرکونیا ساخته می‌شوند و هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند که توضیح داده می‌شود.
3. روش‌های جایگزین: در صورت عدم امکان کاشت ایمپلنت، گزینه‌هایی مانند بریج یا پروتز متحرک مطرح می‌شود.

برنامه‌ریزی درمان

1. طرح درمان شخصی‌سازی‌شده: برنامه‌ای دقیق شامل تعداد جلسات، زمان‌بندی جراحی و مراحل ساخت روکش تعیین می‌شود.
2. مدت زمان درمان: فرآیند ایمپلنت معمولاً چند ماه طول می‌کشد، به‌خصوص اگر پیوند استخوان نیاز باشد.
3. مراقبت‌های قبل و بعد: دستورالعمل‌های لازم برای آماده‌سازی قبل از جراحی و مراقبت‌های پس از آن مثل رژیم غذایی نرم و بهداشت دهان ارائه می‌شود.

تعیین محل دقیق کاشت ایمپلنت

این مرحله از مراحل ایمپلنت دندان نقش مهمی در موفقیت نهایی درمان دارد، چون دقت در تعیین محل کاشت، تأثیر مستقیمی بر پایداری و زیبایی ایمپلنت دارد.

1. عکس‌برداری تخصصی: دندانپزشک با رادیولوژی و سی‌تی اسکن، وضعیت استخوان و محل عصب‌ها را بررسی می‌کند.
2. اندازه‌گیری فضای دهان: فضای بین دندان‌ها و لثه اندازه‌گیری می‌شود تا ایمپلنت به‌درستی جای بگیرد.
3. برنامه‌ریزی دقیق: با نرم‌افزارهای کامپیوتری و قالب‌های راهنما، محل دقیق کاشت تعیین می‌شود.

فرق ایمپلنت دیجیتال با معمولی در تعیین محل کاشت:

• در ایمپلنت دیجیتال پزشک با کمک فناوری‌های پیشرفته و تصویربرداری دقیق محل کاشت را مشخص می‌کند و معمولاً جراحی سریع‌تر و با دقت بالاتری انجام می‌شود.
• در ایمپلنت معمولی (BEM) به روش سنتی و با تجربه دندانپزشک دندان کاشته می‌شود.

کشیدن دندان پیش از ایمپلنت

گاهی لازم است دندان آسیب‌دیده یا پوسیده پیش از کاشت ایمپلنت کشیده شود تا فضای مناسب برای قرار دادن پایه ایمپلنت فراهم گردد. این کار معمولاً زمانی انجام می‌شود که دندان قابل ترمیم نباشد یا عفونت و التهاب شدیدی داشته باشد.

بعد از کشیدن دندان، یک دوره کوتاه برای بهبود لثه و استخوان در نظر گرفته می‌شود تا محل کاشت ایمپلنت آماده شود. مدت این دوره بستگی به شرایط بیمار دارد و ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

در برخی موارد، ایمپلنت فوری دندان هم‌زمان با کشیدن دندان انجام می‌شود که البته نیازمند شرایط خاص و بررسی دقیق توسط دندانپزشک است.

مراحل ایمپلنت بعد از کشیدن دندان

در این بخش، مراحل ایمپلنت دندان پس از کشیدن دندان آسیب‌دیده را مرور می‌کنیم. این مراحل معمولاً به ترتیب زیر انجام می‌شوند:

1. تقویت استخوان فک قبل از ایمپلنت
2. جراحی کاشت پایه ایمپلنت (فیکسچر)
3. جوش خوردن پایه ایمپلنت با استخوان فک
4. قرار دادن هیلینگ کپ (کلاهک لثه)
5. قالب‌گیری برای ساخت تاج ایمپلنت
6. نصب اباتمنت و تاج ایمپلنت
7. بررسی نهایی عملکرد ایمپلنت دندان

تقویت استخوان فک قبل از ایمپلنت

برای اینکه ایمپلنت دندان به‌خوبی در فک ثابت بماند، نیاز به استخوانی محکم و کافی در ناحیه مورد نظر وجود دارد. اما در برخی بیماران، به‌ویژه کسانی که مدت طولانی دندان خود را از دست داده‌اند یا دچار تحلیل استخوان شده‌اند، ممکن است حجم یا تراکم استخوان فک کافی نباشد. در این شرایط، یکی از مراحل ایمپلنت دندان شامل تقویت استخوان فک است.

رایج‌ترین روش‌های تقویت استخوان عبارت‌اند از:

• پیوند استخوان (Bone Grafting): در این روش، ماده استخوانی (از بدن خود فرد، بانک استخوان یا مصنوعی) به ناحیه مورد نظر افزوده می‌شود تا طی چند ماه، با استخوان فک جوش بخورد و آن را تقویت کند.
• بالا بردن سینوس (Sinus Lift): اگر استخوان فک بالا (مخصوصاً در ناحیه عقب) ضعیف یا کم‌ارتفاع باشد، دندانپزشک با جراحی سینوس را کمی بالا می‌برد و زیر آن استخوان پیوند می‌زند.

بعد از انجام این روش‌ها، مدتی زمان لازم است تا استخوان جدید با فک طبیعی بیمار جوش بخورد و برای کاشت ایمپلنت آماده شود. این مدت معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه است، بسته به شرایط بیمار.

طبق توضیح Harvard Health:  

A bone graft is a surgical procedure in which damaged or diseased bone is replaced with new bone. Bone grafts can be harvested from another bone in your body (your hip or chin, for example), from a human or animal donor, or made from synthetic bone produced in a lab.

ترجمه: پیوند استخوان یک عمل جراحی است که در آن استخوان آسیب دیده یا بیمار با استخوان جدید جایگزین می‌شود. پیوندهای استخوان را می‌توان از استخوان دیگری در بدن شما (مثلاً لگن یا چانه)، از یک اهداکننده انسان یا حیوان یا از استخوان مصنوعی تولید شده در آزمایشگاه تهیه کرد.

جراحی کاشت پایه ایمپلنت (فیکسچر): مراحل و نکات مهم

یکی از مهم‌ترین مراحل ایمپلنت دندان، جراحی کاشت پایه فلزی (فیکسچر) درون استخوان فک است. این پایه نقش ریشه مصنوعی دندان را ایفا می‌کند و پایه‌گذار موفقیت نهایی درمان است.

1. پایه فلزی (فیکسچر) به عنوان ریشه مصنوعی دندان در استخوان فک قرار می‌گیرد.
2. در روش‌های معمول کاشت پایه ایمپلنت، دندانپزشک با ایجاد برش در لثه به استخوان فک دسترسی پیدا می‌کند؛ اما ایمپلنت بدون جراحی به‌عنوان روشی نوین و مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته، بدون نیاز به برش لثه یا بخیه انجام می‌شود.
3. سپس سوراخ کوچکی در محل مناسب ایجاد کرده و پایه ایمپلنت درون استخوان قرار داده می‌شود.
4. پس از کاشت فیکسچر، لثه بخیه زده می‌شود تا ترمیم به‌درستی انجام شود.
5. در برخی موارد، یک قطعه موقت به‌نام healing abutment (کلاهک شکل‌دهنده لثه) روی پایه قرار داده می‌شود.
6. جراحی معمولاً سریع و ساده است، اما دقت و تجربه دندانپزشک تأثیر زیادی در موفقیت دارد.
7. اگر استخوان فک به‌خوبی آماده شده باشد، پایه ایمپلنت محکم در جای خود تثبیت می‌شود.

نکته: آیا جراحی کاشت پایه ایمپلنت دندان درد دارد؟ خیر، این جراحی معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بدون درد است.

جوش خوردن پایه ایمپلنت با استخوان فک

پس از جراحی کاشت پایه ایمپلنت در استخوان فک، مرحله‌ای بسیار حیاتی دیگ از مراحل ایمپلنت دندان شروع می‌شود که جوش خوردن پایه با استخوان فک است.

• در این مرحله، استخوان فک به‌تدریج با سطح ایمپلنت فلزی جوش می‌خورد و آن را محکم در جای خود نگه می‌دارد.
• این فرآیند معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد، بسته به شرایط بدنی بیمار، محل ایمپلنت و کیفیت استخوان.
• در این مدت، بیمار باید از فشار یا ضربه به ناحیه ایمپلنت‌شده خودداری کند.
• تغذیه نرم، رعایت بهداشت دهان، و پرهیز از سیگار کشیدن نقش مهمی در موفقیت این مرحله دارد.
• اگر این مرحله از ایمپلنت دندان به‌درستی انجام شود، پایه ایمپلنت می‌تواند برای سال‌ها به‌عنوان ریشه‌ای محکم عمل کند.

قرار دادن هیلینگ کپ (کلاهک لثه)

بعد از کاشت پایه ایمپلنت در استخوان فک و بخیه زدن لثه، یک قطعه کوچک به نام هیلینگ کپ روی پایه ایمپلنت قرار می‌گیرد.

این قطعه به شکل‌دهی و حفظ فرم طبیعی لثه اطراف ایمپلنت کمک می‌کند و هنگام نصب روکش، ظاهر لثه طبیعی و زیبا به نظر می رسد.

هیلینگ کپ چند هفته تا چند ماه در محل باقی می‌ماند تا لثه به خوبی بهبود پیدا کند. این قطعه درواقع نقش محافظت از ایمپلنت و تسریع روند ترمیم لثه و همچنین حفظ زیبایی دندان بخصوص اگر ایمپلنت دندان جلو انجام داده باشید دارد .

قالب‌گیری برای ساخت تاج ایمپلنت

پس از بهبود لثه و تثبیت پایه ایمپلنت، یکی دیگر از مراحل ایمپلنت دندان، مرحله قالب‌گیری شروع می‌شود. در این مرحله دندانپزشک با استفاده از مواد مخصوص، قالب دقیقی از دندان‌ها و لثه‌های اطراف ایمپلنت می‌گیرد.

این قالب به لابراتوار دندان‌سازی فرستاده می‌شود تا تاج (روکش) ایمپلنت با اندازه و فرم دقیق ساخته شود.

قالب‌گیری به دندانپزشک کمک می‌کند تا روکش ایمپلنت کاملاً متناسب با دهان شما ساخته شود و ظاهری طبیعی و عملکردی داشته باشد.

این مرحله بسیار مهم است زیرا تناسب دقیق تاج، راحتی و طول عمر ایمپلنت را تضمین می‌کند.

نصب اباتمنت و تاج ایمپلنت: آخرین مرحله ایمپلنت دندان

آخرین مرحله از مراحل ایمپلنت دندان، نصب اباتمنت و تاج ایمپلنت است:

1. پس از ساخت تاج ایمپلنت، دندانپزشک ابتدا قطعه‌ای به نام اباتمنت را روی پایه فلزی ایمپلنت نصب می‌کند.
2. اباتمنت به عنوان رابط بین پایه و تاج عمل می‌کند.
3. سپس تاج یا روکش ایمپلنت روی اباتمنت قرار می‌گیرد تا دندان جدید شکل طبیعی و عملکردی پیدا کند.
4. این مرحله علاوه بر استحکام، زیبایی و کارایی دندان را نیز به‌طور کامل بازمی‌گرداند.

بررسی نهایی عملکرد ایمپلنت دندان

بعد از نصب روکش ایمپلنت، دندانپزشک عملکرد و ظاهر دندان جدید را به دقت بررسی می‌کند. این مرحله شامل اطمینان از صحیح بودن جای روکش، راحتی بیمار هنگام جویدن و صحبت کردن، و مطابقت رنگ و فرم دندان با سایر دندان‌ها است.

اگر نیاز باشد، تنظیمات کوچکی برای بهبود راحتی یا زیبایی انجام می‌شود تا دندان جدید کاملاً طبیعی و مناسب باشد.

بعد از بستن پیچ ایمپلنت چه باید کرد؟

بعد از بستن پیچ ایمپلنت یا نصب هیلینگ کپ، رعایت چند نکته ساده ولی مهم به روند بهبود و موفقیت درمان کمک زیادی می‌کند:

• تا چند ساعت اول غذا نخورید: بهتر است تا زمانی که بی‌حسی از بین نرفته، چیزی نخورید تا به لثه آسیب نزنید.
• از غذاهای نرم و خنک استفاده کنید: غذاهای سفت، داغ یا تند می‌توانند به ناحیه جراحی فشار بیاورند یا باعث تحریک شوند.
• از مسواک‌زدن مستقیم ناحیه جراحی خودداری کنید: اطراف ایمپلنت را با دقت و با استفاده از دهان‌شویه یا دستمال مرطوب تمیز نگه دارید.
• سیگار نکشید: مصرف دخانیات باعث کند شدن روند ترمیم و افزایش احتمال عفونت می‌شود.
• داروهای تجویزشده را به‌موقع مصرف کنید: مسکن‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها یا دهان‌شویه‌هایی که دندانپزشک تجویز کرده، در کاهش التهاب و پیشگیری از عفونت مؤثر هستند.
• از فشار و ضربه به ناحیه ایمپلنت خودداری کنید: حتی زبان‌زدن یا مکیدن ناحیه هم می‌تواند روند ترمیم را مختل کند.
• مراجعه منظم داشته باشید: برای بررسی وضعیت ترمیم لثه و اطمینان از آماده بودن برای مراحل بعدی، مراجعه به دندانپزشک طبق برنامه ضروری است.

نکته: اگر مراقبت‌ های بعد از ایمپلنت را به‌درستی انجام ندهید، احتمال بروز عوارض ایمپلنت دندان و مشکلاتی مانند عفونت، عدم جوش خوردن پایه و حتی شکست کامل ایمپلنت افزایش پیدا می‌کند.