پر کردن دندان با کامپوزیت

پر کردن دندان با کامپوزیت یکی از روش‌های پرطرفدار برای ترمیم دندان‌های پوسیده، شکسته یا تغییر رنگ یافته است. در این مقاله با مراحل انجام این روش، انواع دندان‌هایی که می‌توان با کامپوزیت پر کرد، مزایا و معایب، طول عمر ترمیم، مراقبت‌های بعد از پر کردن، هزینه‌ها و نکات مهم برای کودکان و بزرگسالان آشنا می‌شوید.

همچنین علائم هشداردهنده بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت بررسی شده و توصیه‌هایی برای حفظ طولانی‌مدت ترمیم ارائه می دهیم.

پر کردن دندان با کامپوزیت چیست؟

• در این روش، دندانپزشک ماده‌ای همرنگ دندان به نام کامپوزیت (پر کردن دندان با مواد سفید) را داخل بخش آسیب‌دیده قرار می‌دهد تا جایگزین قسمت از بین رفته شود.
• این ماده بعد از قرار گرفتن در دندان با نور مخصوص سفت می‌شود و ظاهری شبیه دندان طبیعی پیدا می‌کند.
• برخلاف پرکردگی‌های قدیمی که معمولاً فلزی و تیره‌رنگ بودند، کامپوزیت با رنگ دندان هماهنگ می‌شود و تفاوتی در ظاهر ایجاد نمی‌کند.  به همین دلیل، امروزه بیشتر برای دندان‌های جلو و حتی دندان‌های عقب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چه دندان‌هایی را می‌توان با کامپوزیت پر کرد؟

دندان‌هایی که می‌توان با کامپوزیت پر کرد، معمولاً دندان‌هایی هستند که به علت پوسیدگی، شکستگی یا تغییر رنگ نیاز به ترمیم دارند.

کامپوزیت دندان‌های جلویی 

• دندان‌های جلو (مثل دندان‌های پیشین و نیش) که در زیبایی لبخند تأثیر زیادی دارند.
• کامپوزیت برای ترمیم شکستگی، لب‌پریدگی، یا فاصله بین دندان‌ها (دیستما) بسیار مناسب است.
• مزیت: امکان هماهنگی رنگ با دندان‌های طبیعی و ظاهر بسیار طبیعی.

کامپوزیت دندان‌های عقبی

• دندان‌های آسیا و پیش‌آسیا که برای جویدن استفاده می‌شوند.
• کامپوزیت برای پر کردن پوسیدگی‌های کوچک تا متوسط مناسب است.
• محدودیت: برای پوسیدگی‌های بسیار بزرگ یا فشار زیاد جویدن، ممکن است آمالگام یا روکش انتخاب بهتری باشد.

کامپوزیت دندان‌های ترک‌خورده یا شکسته

• کامپوزیت می‌تواند ترک‌های کوچک را تقویت و محافظت کند.

کامپوزیت دندان‌های تغییر رنگ یافته

• لکه‌ها یا تغییر رنگ سطحی دندان‌ها با کامپوزیت باندینگ قابل اصلاح است.

نکته:

1. کیفیت و دوام پرکردگی کامپوزیت بستگی به اندازه پوسیدگی، محل دندان و رعایت بهداشت دهان دارد. معمولاً دندان‌های جلویی و پوسیدگی‌های کوچک و متوسط بهترین گزینه‌ها هستند.
2. یکی از شایع‌ترین عوارض پر کردن دندان با کامپوزیت حساسیت بعد از پر کردن است. دندان ممکن است نسبت به سرما، گرما یا فشار هنگام جویدن حساس شود. این حساسیت معمولاً موقت است و طی چند روز تا چند هفته برطرف می‌شود.

مراحل پر کردن دندان با کامپوزیت چگونه است؟

مراحل پرکردن یا ترمیم دندان پوسیده با کامپوزیت به صورت زیر است:

1. بررسی دندان:

   دندانپزشک دندان را معاینه می‌کند تا میزان پوسیدگی یا شکستگی مشخص شود.

2. بی‌حسی موضعی:

   با تزریق بی‌حسی، ناحیه مورد نظر بی‌درد می‌شود تا بیمار در طول درمان احساس ناراحتی نکند.

3. پاک‌سازی دندان:

   بخش‌های پوسیده یا آسیب‌دیده دندان برداشته می‌شوند و سطح دندان آماده قرار دادن کامپوزیت می‌شود.

4. قرار دادن کامپوزیت:

   ماده کامپوزیت به صورت لایه‌لایه روی قسمت خالی قرار داده می‌شود و هر لایه با نور مخصوص سفت می‌شود.

5. شکل‌دهی و تنظیم:

   شکل و سطح پرکردگی طوری تنظیم می‌شود که با سایر دندان‌ها هماهنگ باشد و هنگام جویدن مشکلی ایجاد نکند.

6. صیقل دادن کامپوزیت:

   سطح کامپوزیت صاف و براق می‌شود تا شبیه دندان طبیعی به نظر برسد. 

مزایا و معایب پر کردن دندان با کامپوزیت

مزایای پر کردن دندان با کامپوزیت

• ظاهر طبیعی: رنگ کامپوزیت با دندان هماهنگ می‌شود و تفاوتی در لبخند دیده نمی‌شود.
• چسبندگی بالا: کامپوزیت به سطح دندان می‌چسبد و نیاز به تراش زیاد برای نگه‌داشتن ماده ندارد.
• بدون فلز: این نوع پرکردگی بر خلاف آمالگام، جیوه یا فلزات سنگین ندارد.
• ترمیم آسان: در صورت لب‌پر شدن یا آسیب، ترمیم کامپوزیت دندان برای همان بخش امکان پذیر است.

معایب پر کردن دندان با کامپوزیت

• دوام کمتر از آمالگام: طول عمر پرکردگی‌های کامپوزیت معمولاً کوتاه‌تر از پرکردگی‌های فلزی است.
• حساسیت موقتی: بعضی افراد بعد از پر کردن ممکن است برای مدتی به سرما و گرما حساس شوند.
• هزینه بالاتر: کامپوزیت به دلیل مواد و تکنیک ظریف‌تر، هزینه بیشتری نسبت به آمالگام دارد.

طول عمر پرکردگی کامپوزیت چقدر است؟

1. طول عمر پرکردگی کامپوزیت معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال است، اما این عدد ثابت نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد.
2. اگر فرد بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کند، پرکردگی می‌تواند سال‌ها بدون مشکل باقی بماند.
3. عادت‌های فردی نقش مهمی در ماندگاری کامپوزیت دارند. جویدن مواد بسیار سفت، دندان‌قروچه یا باز کردن اجسام با دندان می‌تواند باعث شکستگی یا لب‌پر شدن پرکردگی شود.
4. همچنین محل قرارگیری دندان هم اهمیت دارد؛ پرکردگی دندان‌های عقبی که بیشتر تحت فشار جویدن هستند، معمولاً عمر کوتاه‌تری نسبت به دندان‌های جلویی دارند.

به طور کلی، مراجعه منظم به دندانپزشک و چکاپ دوره‌ای کمک می‌کند مشکلات احتمالی زود تشخیص داده شوند و پرکردگی مدت بیشتری سالم باقی بماند.

مراقبت‌های لازم بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت

• بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت، رعایت چند نکته ساده باعث می‌شود پرکردگی ماندگارتر و سالم‌تر بماند.
• در ساعات اولیه پس از درمان، بهتر است از خوردن غذاهای خیلی سفت یا چسبنده خودداری شود تا فشار زیادی به پرکردگی تازه وارد نشود.
• بهداشت روزانه نقش مهمی دارد. مسواک منظم، استفاده از نخ دندان و در صورت نیاز دهان‌شویه، کمک می‌کند تا اطراف پرکردگی تمیز بماند و دوباره پوسیدگی ایجاد نشود.
• همچنین عادت‌هایی مثل جویدن یخ، ناخن یا ته‌مداد می‌تواند به مرور زمان به پرکردگی آسیب بزند و باید کنار گذاشته شود.
• افرادی که دندان‌قروچه دارند، بهتر است از محافظ شبانه (نایت‌گارد) استفاده کنند تا پرکردگی دچار ترک یا شکستگی نشود.

در نهایت، معاینه‌های دوره‌ای دندانپزشکی اهمیت زیادی دارد تا در صورت بروز مشکل، اصلاح یا ترمیم به موقع انجام شود.

هزینه پر کردن دندان با کامپوزیت و عوامل مؤثر بر آن

• هزینه پر کردن دندان با کامپوزیت معمولاً بیشتر از پرکردگی‌های فلزی است، اما عوامل مختلفی روی قیمت نهایی تأثیر می‌گذارند.
• یکی از مهم‌ترین عوامل، اندازه و عمق پوسیدگی است؛ هر چه دندان آسیب بیشتری داشته باشد، مقدار ماده کامپوزیت بیشتری نیاز دارد و هزینه بالاتر می‌رود.
• محل دندان نیز مؤثر است: دندان‌های جلویی که نیاز به ظرافت و هماهنگی رنگ دقیق دارند، معمولاً هزینه بیشتری دارند. همچنین تخصص و تجربه دندانپزشک و کیفیت مواد مورد استفاده نقش مهمی در قیمت دارند.
• در نهایت، هر کلینیک یا شهر ممکن است تعرفه متفاوتی داشته باشد، بنابراین بهتر است قبل از درمان، هزینه حدودی را از دندانپزشک پرسیده و برنامه‌ریزی کنید.

پر کردن دندان با کامپوزیت (برای کودکان)

• پر کردن دندان شیری با کامپوزیت یکی از روش‌های رایج در دندانپزشکی کودکان است.
• هدف از این کار جلوگیری از گسترش پوسیدگی و حفظ فضای دندان‌های دائمی در فک است.
• کامپوزیت به دلیل همرنگ بودن با دندان، ظاهر طبیعی را برای دندان‌های کودک حفظ می‌کند و ترس یا اضطراب ناشی از فلز یا ظاهر غیرطبیعی کاهش می‌یابد.
• در این روش، دندانپزشک ابتدا پوسیدگی را پاکسازی می‌کند و سپس ماده کامپوزیت را به دندان شیری کودک اضافه می‌کند و با نور مخصوص سفت می‌کند.
• پرکردگی دندان شیری معمولاً دوام کمتری نسبت به دندان دائمی دارد، اما برای سال‌هایی که کودک هنوز دندان دائمی در نیامده است، کفایت می‌کند.
• مراقبت‌های ساده مثل مسواک زدن، نخ دندان و محدود کردن خوراکی‌های شیرین به دوام پرکردگی کمک می‌کند و جلوی پوسیدگی مجدد را می‌گیرد.

علائم هشدار بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت

بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت، برخی تغییرات طبیعی هستند، مثل حساسیت موقت به سرما و گرما یا کمی درد خفیف هنگام جویدن. اما بعضی علائم نشان‌دهنده مشکل هستند و نیاز به مراجعه سریع به دندانپزشک دارند:

• درد شدید یا طولانی‌مدت که با مسکن هم کاهش نمی‌یابد.
• لب‌پر شدن یا ترک خوردن پرکردگی که باعث ایجاد فاصله بین دندان و ماده کامپوزیت شود.
• تورم یا خونریزی لثه در ناحیه پرکردگی
• تغییر رنگ ناگهانی پرکردگی که نشان‌دهنده نشت یا خراب شدن آن است.

تشخیص زودهنگام این مشکلات باعث می‌شود پرکردگی اصلاح یا تعویض شود و دندان آسیبی نبیند.