علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان

بعد از کشیدن دندان، خیلی‌ها متوجه سفید شدن لثه در محل جراحی می‌شوند و نگران علت آن هستند. در این مقاله علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان، وضعیت‌های طبیعی و غیرطبیعی و راه‌های مراقبت بهتر را بررسی می کنیم.

چرا لثه بعد از کشیدن دندان سفید می‌شود؟

علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان معمولاً به روند طبیعی ترمیم مربوط می‌شود. پس از خارج شدن دندان، لخته‌ی خونی در محل ایجاد می‌شود که به‌تدریج به بافت فیبری و سپس به لثه‌ی تازه تبدیل می شود. در این مرحله از بهبود، لثه ممکن است به رنگ سفید یا خاکستری دیده شود.

علت‌های رایج سفید شدن لثه عبارتند از:

• تشکیل لخته خون و بافت ترمیمی: طبیعی‌ترین علت است و معمولاً چند روز تا یک هفته ادامه دارد.
• خشکی و کمبود بزاق در ناحیه زخم: باعث می‌شود بافت ظاهری سفید پیدا کند.
• استفاده از داروهای موضعی یا پانسمان دندانپزشکی: بعضی از مواد دارویی یا پانسمان‌ها رنگ سفید به لثه می‌دهند.
• اصطکاک زبان یا غذا: تماس مداوم ممکن است باعث سفید شدن سطح لثه در حال ترمیم شود.

در بیشتر موارد، این تغییر رنگ موقتی و طبیعی است و جای نگرانی ندارد. اما اگر سفیدی همراه با درد شدید، بوی بد دهان یا چرک باشد، می‌تواند نشانه‌ی مشکل جدی باشد که در ادامه بررسی می‌کنیم.

روند ترمیم زخم و تغییر رنگ لثه بعد از کشیدن دندان

بعد از کشیدن دندان، بدن بلافاصله روند ترمیم را شروع می‌کند. این روند چند مرحله دارد و تغییر رنگ لثه یکی از بخش‌های طبیعی آن است:

1. مرحله لخته خون (روز 1 تا 3)
   بلافاصله بعد از کشیدن دندان، خون در حفره‌ی خالی دندان جمع می‌شود و لخته‌ای به رنگ قرمز تیره یا تقریباً سیاه تشکیل می‌دهد که از زخم محافظت می‌کند.
2. مرحله بافت فیبری (روز 3 تا 7)
   لخته به مرور با یک لایه‌ی سفید یا مایل به خاکستری پوشیده می‌شود. این تغییر همان چیزی است که بیشتر افراد به‌عنوان علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان می‌بینند، در حالی‌که این حالت کاملاً طبیعی و نشانه شروع بازسازی بافت است.
3. مرحله بازسازی لثه (1 تا 2 هفته بعد)
   رنگ لثه از سفید به صورتی روشن تغییر کرده و به‌تدریج شبیه لثه‌های اطراف می‌شود.
4. مرحله نهایی ترمیم (چند هفته تا چند ماه)
   لثه به‌طور کامل ترمیم می‌شود و استخوان زیرین نیز به مرور پر می‌شود.

تشخیص علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان: طبیعی یا عفونت؟

در بعضی شرایط، این تغییر رنگ می‌تواند نشانه‌ی مشکل باشد. برای اینکه تفاوت بین حالت طبیعی و غیرطبیعی را بشناسیم، باید به علائم همراه توجه کنیم:

علائم سفید شدن طبیعی لثه

• بدون درد یا با درد خفیف قابل تحمل
• بدون بوی بد دهان
• بدون ترشح چرک
• ظاهر یکنواخت و پوشش سفید-خاکستری روی محل کشیدن دندان
• به مرور زمان (یک تا دو هفته) رنگ آن به صورتی تغییر می‌کند.

علائم عفونت لثه

• درد شدید و مداوم که با مسکن هم به راحتی کنترل نمی‌شود.
• بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند در دهان
• تورم و قرمزی اطراف زخم
• ترشح چرک یا خونریزی مکرر
• لایه سفید همراه با نقاط زرد یا سبز (نشانه عفونت)
• ماندگاری طولانی بدون بهبود یا حتی بدتر شدن

در حالت غیرطبیعی، احتمال وجود عفونت، التهاب شدید یا مشکل در لخته خون (مانند حفره خشک / Dry Socket) وجود دارد که نیاز به مراجعه فوری به دندانپزشک دارد.

عوامل موثر بر سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان

علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان همیشه صرفاً به روند طبیعی ترمیم محدود نمی‌شود؛ گاهی عوامل مختلف می‌توانند این تغییر رنگ را تشدید کرده یا باعث طولانی‌تر شدن آن شوند.

مهم‌ترین عوامل موثر عبارت‌اند از:

1. سیگار کشیدن
   نیکوتین و سایر مواد شیمیایی موجود در سیگار جریان خون لثه را کاهش می‌دهند. این موضوع روند ترمیم را کند کرده و حتی ممکن است باعث سفید شدن غیرطبیعی یا نکروز (مرگ بافتی) در محل کشیدن دندان شود.
2. داروها
   برخی داروها مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدانعقاد خون یا داروهای شیمی‌درمانی می‌توانند در روند بهبودی لثه اختلال ایجاد کنند و رنگ آن را تغییر دهند.
3. خشکی دهان (دهان خشک یا Xerostomia)
   بزاق در محافظت از زخم و تسریع ترمیم نقش اساسی دارد. کاهش ترشح بزاق به دلیل مصرف دارو، کم‌آبی بدن یا تنفس از راه دهان می‌تواند موجب سفید و بی‌رنگ شدن لثه در محل جراحی شود.
4. بیماری‌های زمینه‌ای
   بیماری‌هایی مثل دیابت، مشکلات سیستم ایمنی یا کمبود ویتامین‌ها می‌توانند روند ترمیم زخم را کند کرده و باعث تغییر رنگ غیرطبیعی لثه شوند.
5. بهداشت ضعیف دهان
   مسواک نزدن یا عدم رعایت توصیه‌های دندانپزشک می‌تواند منجر به تجمع پلاک و باکتری‌ها روی زخم شده و ظاهر سفید یا زرد به آن بدهد. 

علائم هشداردهنده که باید به دندانپزشک مراجعه کنید

علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان در بیشتر مواقع طبیعی است، اما همیشه باید مراقب علائم غیرطبیعی هم بود. در صورتی که همراه با تغییر رنگ لثه، نشانه‌های زیر ظاهر شوند، احتمال وجود عفونت، التهاب یا اختلال در روند ترمیم وجود دارد و لازم است سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید:

• درد شدید و مداوم که بعد از چند روز کاهش پیدا نمی‌کند یا حتی بیشتر می‌شود.
• بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند که با مسواک یا دهان‌شویه برطرف نمی‌شود.
• تورم و قرمزی اطراف محل کشیدن دندان
• خونریزی مکرر یا غیرطبیعی پس از گذشت چند روز
• ترشح چرک یا وجود لایه‌های زرد و سبز روی لثه
• احساس خالی شدن حفره دندان (Dry Socket) همراه با درد تیرکشنده به فک و گوش
• تب، لرز یا ضعف عمومی بدن که می‌تواند نشانه‌ی عفونت سیستمیک باشد.

روش‌های تشخیص دندانپزشک برای سفید شدن لثه

وقتی بیمار بعد از کشیدن دندان با سفید شدن لثه یا سایر علائم نگران‌کننده مراجعه می‌کند، دندانپزشک برای تشخیص علت دقیق چند مرحله بررسی انجام می‌دهد:

1. معاینه بالینی
   دندانپزشک محل کشیدن دندان را از نظر رنگ، بافت، وجود لخته خون، تورم، چرک یا بوی بد بررسی می‌کند. همچنین وضعیت لثه‌های اطراف و بهداشت دهان بیمار ارزیابی می‌شود.
2. بررسی علائم همراه
   پرسش در مورد درد، مدت‌زمان سفیدی لثه، وجود تب، خونریزی یا سابقه بیماری‌های زمینه‌ای (مثل دیابت) به تشخیص دقیق‌تر کمک می‌کند.
3. عکس‌برداری (رادیوگرافی)
   در صورت شک به عفونت یا باقی ماندن تکه‌ای از ریشه یا استخوان در محل کشیدن دندان، عکس رادیوگرافی تجویز می‌شود. این کار به دندانپزشک کمک می‌کند علت اصلی مشکل را ببیند.
4. بررسی سابقه دارویی و عادات بیمار
   مصرف داروهای خاص، سیگار کشیدن یا ضعف سیستم ایمنی می‌تواند روند ترمیم را تغییر دهد و باید در نظر گرفته شود.

با این بررسی‌ها، دندانپزشک می‌تواند تشخیص دهد که آیا علت سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان  طبیعی است یا خیرو بر اساس آن درمان مناسب را پیشنهاد کند.

مراقبت‌های خانگی برای جلوگیری از تغییر رنگ لثه بعد از کشیدن دندان

رعایت توصیه‌های ساده بعد از کشیدن دندان می‌تواند به بهبود سریع‌تر زخم کمک کند و احتمال سفید شدن غیرطبیعی یا عفونت لثه را کاهش دهد:

1. گاز استریل را فشار دهید
   بلافاصله بعد از کشیدن دندان، گاز استریل را حداقل ۳۰ دقیقه در محل جراحی نگه دارید تا لخته خون پایدار شود.
2. از شست‌وشوی شدید دهان خودداری کنید
   در ۲۴ ساعت اول نباید آبکشی یا تف شدید انجام دهید، چون ممکن است لخته خون جدا شود و باعث مشکل در ترمیم گردد.
3. از نی استفاده نکنید
   مکیدن با نی می‌تواند لخته خون را جابه‌جا کرده و منجر به حفره خشک شود.
4. سیگار و قلیان ممنوع
   نیکوتین روند ترمیم را کند می‌کند و احتمال سفید شدن غیرطبیعی یا نکروز لثه را افزایش می‌دهد.
5. بهداشت دهان را رعایت کنید
   دندان‌های اطراف را به آرامی مسواک بزنید اما روی محل زخم فشار نیاورید. از روز دوم می‌توانید با آب نمک رقیق ولرم دهان خود را به‌آرامی شست‌وشو دهید.
6. رژیم غذایی مناسب داشته باشید
   غذاهای نرم و خنک (مثل سوپ، ماست و پوره) مصرف کنید و از خوردن غذاهای تند، داغ یا سفت بپرهیزید.
7. استفاده از کمپرس سرد
   گذاشتن کیسه یخ روی صورت در ساعات اولیه باعث کاهش تورم و بهبود روند ترمیم می‌شود.

راه‌های تسریع ترمیم و بازگشت رنگ طبیعی لثه

بعد از کشیدن دندان، چند کار ساده می‌تواند به بازگشت سریع‌تر رنگ طبیعی لثه و بهبود بافت کمک کند:

1. رعایت بهداشت دهان و دندان
   مسواک زدن آرام اطراف محل جراحی و استفاده از دهان‌شویه ملایم (با تجویز دندانپزشک) به کاهش باکتری و التهاب کمک می‌کند.
2. مصرف غذاهای سرشار از ویتامین و مواد مغذی
   ویتامین C، ویتامین K و پروتئین باعث بهبود بافت لثه و تسریع روند ترمیم می‌شوند.
3. آب کافی بنوشید
   هیدراته ماندن بدن جریان خون را افزایش می‌دهد، به ترمیم بافت‌ها کمک می‌کند و از خشکی دهان جلوگیری می‌کند.
4. استراحت کافی
   خواب و استراحت مناسب سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و به بهبود سریع‌تر زخم‌ها کمک می‌کند.
5. اجتناب از فشار مستقیم روی محل جراحی
   از جویدن غذا یا فشار دادن ناحیه با زبان یا انگشت خودداری کنید تا لخته خون و بافت ترمیمی آسیب نبیند.
6. استفاده از کمپرس گرم پس از روز سوم
   کمپرس گرم ملایم روی گونه جریان خون را افزایش داده و بازسازی بافت لثه را تسریع می‌کند.
7. پیروی از توصیه‌های دندانپزشک
    رعایت دقیق دستورالعمل‌ها، مصرف داروها و مراجعه‌های پیگیری باعث کاهش عوارض و تسریع بازگشت رنگ طبیعی لثه می‌شود.

با رعایت این نکات، سفید شدن لثه معمولاً ظرف ۱ تا ۲ هفته به رنگ طبیعی بازمی‌گردد و روند ترمیم بدون مشکل ادامه پیدا می‌کند.

تفاوت سفید شدن لثه بعد از جراحی دندان عقل با سایر دندان‌ها

سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان عقل با سایر دندان‌ها کمی متفاوت است و دلایل خاص خودش را دارد:

1. دندان عقل در انتهای فک قرار دارد و دسترسی به آن سخت‌تر است. این باعث می‌شود ترمیم لثه کندتر پیش برود و سفید شدن لثه طولانی‌تر دیده شود.
2. دندان عقل اغلب نزدیک استخوان و بافت نرم است و کشیدن آن باعث ایجاد زخم بزرگ‌تر یا عمیق‌تر می‌شود، بنابراین لثه ممکن است به مدت بیشتری سفید یا مایل به خاکستری باشد.
3. به دلیل دشواری مراقبت و موقعیت دندان، احتمال بروز عفونت یا حفره خشک در محل دندان عقل بیشتر است، که می‌تواند سفید شدن غیرطبیعی یا درد شدید ایجاد کند.
4. بعد از کشیدن دندان عقل، رعایت بهداشت دهان، پرهیز از غذاهای سخت و جویدن ناحیه، و استفاده از دهان‌شویه ملایم اهمیت بیشتری دارد تا روند ترمیم و بازگشت رنگ طبیعی لثه به خوبی انجام شود.

در نتیجه، سفید شدن لثه بعد از کشیدن دندان عقل طبیعی است اما ممکن است کمی طولانی‌تر یا شدیدتر از سایر دندان‌ها باشد و نیاز به مراقبت بیشتر دارد.

تغذیه و ویتامین‌ها برای بهبود سریع‌تر لثه و بازگشت رنگ طبیعی آن

تغذیه مناسب بعد از کشیدن دندان نقش مهمی در ترمیم سریع‌تر لثه و بازگشت رنگ طبیعی آن دارد. برخی مواد غذایی و ویتامین‌ها تأثیر ویژه‌ای دارند:

1. ویتامین C
   به تولید کلاژن کمک می‌کند و باعث ترمیم سریع‌تر بافت لثه می‌شود.
   منابع: پرتقال، کیوی، توت فرنگی، فلفل دلمه‌ای
2. ویتامین K
   نقش مهمی در انعقاد خون دارد و به تثبیت لخته خون کمک می‌کند.
   منابع: سبزیجات سبز برگ، اسفناج، کلم بروکلی
3. پروتئین
   پروتئین برای بازسازی سلول‌ها و بافت‌ها ضروری است.
   منابع: گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم مرغ، حبوبات
4. آهن و زینک
   به تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود ترمیم زخم کمک می‌کنند.
   منابع: گوشت قرمز، تخم مرغ، آجیل و مغزها
5. آب کافی و هیدراتاسیون مناسب
   نوشیدن آب کافی باعث حفظ رطوبت دهان و جلوگیری از خشک شدن لثه می‌شود و روند ترمیم را سرعت می‌بخشد.

در نتیجه تغذیه مناسب باعث بهبود سریع‌تر بافت لثه، تثبیت لخته خون و بازگشت رنگ طبیعی لثه می‌شود و سفید شدن موقت لثه را کوتاه‌تر می‌کند.